|
Það var einkennileg tilfinning að fara úr frosti og skafrenningi inn í bjarta sumarnótt á Flatey á Breiðafirði þegar Brúðguminn eftir Baltasar Kormák var frumsýnd í Háskólabíói í gær. Þetta er ljúfsár gamanmynd lauslega byggð á Ívanov eftir Tsjekhov. Baltasar Kormákur gerir myndina og Íslendingar geta nú fylgst með þeim óvenjulega og gjörningi að sami leikstjóri og leikhópur nálgast leikverk í ólíkum miðlum, því Ívanov er jólasýning Þjóðleikhússins. Ólafur Egill Ólafsson skrifar með honum handritið og leikur séra Ólaf í kvikmyndinni, sem reyndar er læknir í leiksýningunni. Ég ákvað að sjá ekki leiksýninguna síðar því ég vildi eiga möguleika á að sjá Brúðgumann sem sjálfstætt verk. Myndin stendur fullkomlega undir því.
Brúðguminn segir frá Jóni Jónssyni, háskólakennara um fertugt. Skrifaði áður ljóð en vonleysi og doði hefur náð tökum á honum. Anna kona hans er með geðhvarfasýki. Hann flytur með henni til heimahagana til að reyna að bjarga sambandinu en getur vart verið nálægt henni lengur. Nemandi hans, Þóra, býr í þorpinu og þau byrja samband. Þegar myndin hefst er sýnt til skiptist frá undirbúningi brúðkaups hans og Þóru og úr fortíð hans með Önnu.
Það er skemmst frá því að segja að Brúðguminn er einkar vel heppnuð kvikmynd. Góð stemming næst strax í upphafi, sem heldur manni föngnum allt til enda. Erfitt er að útskýra þann galdur sem veldur því að í sumum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum næst þetta, öðrum ekki. Fallegar tökur Bergsteins Björgúlfssonar og bjartar júnínætur ýta undir þessa dulmögnuðu stemmingu. Sama má segja um tónlist Sigurðar Bjólu og Jóns Ólafssonar, bæði mínímalísk frumsamin stef og íslensk lög sungin af KK og Lay Low. Ekki má heldur gleyma rödd Jóhanns Sigurðssonar, aldrei hefði manni dottið í hug að Draumalandið og Tsjekhov pössuðu saman eins og flís við rass.
Öll persónusköpun er sterk og yfirfærslan á Tsjekhov til nútímans gengur sannarlega upp. Varla er hægt að taka einn leikara fram yfir annan, leikhópurinn allur er frábær. Hver um sig skapar trúverðuga persónu með bæði kómískar og tragískar hliðar. Hilmir Snær er sjarmerandi að vanda sem Jón en skilar líka vel eigingirni, lífsþreytu og vonleysi sem lita allt hans líf. Margrét Vilhjálmsdóttir túlkaði sársauka og örvæntingu Önnu óaðfinnanlega og Ólafur Darri er alltaf senuþjófur án þess þó að taka frá mótleikurum. Það er frekar að hann lyfti undir þær senur sem hann er með í. Hann lék besta vin Brúðgumans. Þóra er leikin af Laufeyju Elíasdóttur. Hún var falleg og látlaus í lágstemmdum leik, algjör andstæða fyrri eiginkonunnar. Hún kann samt vel að stækka leikinn og gera kómík skil, það sá maður í óborganlegri senu þegar mæðgurnar rífast meðan dóttirin reynir að fá að pissa í friði. Móðirin, sem Ólafía Hrönn leikur, er með peninga á heilanum. Vill helst stjórna fjölskyldunni eins og fyrirtæki og er óstjórnlega pirruð. Svona konur hefur maður oft rekist á í veruleikanum og Ólafía Hrönn var ekki bara fyndin heldur náði hún líka að sýna fínni blæbrigði sem sýndu hvað hún var í raun vansæl. Eiginmaðurinn Lárus, sem Jóhann Sigurðarson túlkaði afbragðsvel hafði gefist upp fyrir henni og reyndi að sætta sig við brostna framadrauma. Ólafur Egill er skemmtilegur og vandræðalegur prestur og Þröstur Leó og Ilmur frábær í minni hlutverkum. Það verður gaman að fara á Ívanov og sjá muninn á persónunum í leikhúsinu og á hvíta tjaldinu.
Hljóð, klipping, leikmynd, förðun og búningar - allt vann þetta saman og hvergi veikur punktur. Margar senur eru svo fallega uppsettar og teknar, umhverfið yndislegt og leikmyndin, að þær eiga eftir að lifa sjálfstæðu lífi í minninu. Ég á við senur eins og uppdúkað borð fyrir náttverð, Jóhann Sigurðarson að spila á pianó á vagni eða syngja úti í sjó. Í myndinni má finna vísun í Ófullgert tónverk fyrir sjálfspilandi pianó. Baltasar hefur sjálfur bent á það. Það er langt síðan ég sá hana en minnir að það sé píanóið á vagninum. Flögrandi brúðarslæða var falleg, minnti mig bæði á atriði úr Hvítum Kieslowskis og annað úr Kusturica mynd. Ekki veit ég þó hvort Baltasar hafði slíkt í huga.
Í hnotskurn þá er Brúðguminn heilsteypt og skemmtileg mynd sem kemur eins og ferskur andvari inn í skammdegið.
Morgunvakt 18. janúar 2008
|
